Tượng cô cậu dát vàng

Tượng cô cậu dát vàng Văn hoá tín ngưỡng Việt Nam luôn ẩn chứa nhiều nét đẹp, trong đó phong tục thờ cúng tuỳ vùng miền mà khác nhau. Điều này tạo nên sự đa dạng và nét đẹp truyền thống cho dân tộc. Cùng tìm hiểu về tượng Cô Cậu. Là tượng thờ thuộc hệ thống thờ Tứ Phủ, vậy bộ tượng này có đặc điểm gì? Cùng đồ thờ Xuân Trang tìm hiểu một số thông tin về bộ tượng này nhé!

Vài nét về tượng Cô Cậu

Nhắc đến đạo Mẫu người ta thường nghĩ đến đạo tôn thờ “Mẹ”, lấy hình tượng người phụ nữ làm nguồn gốc căn bản, là những người bảo vệ cuộc sống gia đình, xây dựng đất nước và xã hội. Tuy nhiên, thực tế đạo Mẫu nói chung còn thờ cả các vị thần nam và thần nữ. Trong đó,  các vị thánh ở Việt Nam còn có Tứ Phủ Thánh Cô và Tứ Phủ Thánh Cậu. Các vị này thường được thờ , ở phía trước cửa các đền thờ với hình thức tượng Cô Cậu ở hai bên cửa đền.

Tứ Phủ Thánh Cô là những vị Thánh Cô hầu cận các vị Thánh Mẫu hoặc các Chầu. Theo truyền thuyết ghi lại thì có 12 vị Thánh Cô được kể tên dưới đây: 

• Cô Cả Thượng Thiên
• Cô Đôi Thượng Ngàn (Cô Đôi Bồng Lai, Sơn Tỉnh Công Chúa)
• Cô Bơ Thoải Cung (Cô Ba Thác Hàn)
• Cô Tư Tây Hồ
• Cô Năm Suối Lân
• Cô Sáu Lục Cung
• Cô Bảy Tân An
• Cô Tám Đồi Chè
• Cô Chín Sòng Sơn
• Cô Mười Đồng Mỏ
• Cô Bé Thượng Ngàn: chỉ có một Cô Bé Thượng, cô hiện thân ở các bản đền khác nhau thì gọi là cô bé của vùng đó. Chính cung Cô Bé Thượng ở đền Bắc Lệ, ngoài ra còn có Cô Bé Đông Cuông, Cô Suối Ngang, Cô Minh Lương,…
• Cô Bé Thoải

– Chầu Bà Đệ Nhất (Đệ Nhất Thượng Thiên Công Chúa): là hiện thân của Thánh Mẫu Đệ Nhất, thuộc dòng tu và ít khi ngự đồng.

– Chầu Bà Đệ Nhị (Thượng Ngàn Công Chúa): là hóa thân của Mẫu Đệ Nhị cai quản 36 động Sơn Trang.

– Chầu Bà Đệ Tam (Đệ Tam Thủy Tinh Công Chúa) là hiện thân của Mẫu Đệ Tam, là vị thần cai quản vùng sông nước.

– Chầu Bà Đệ Tứ Khâm Sai (Tuỳ Tòng Công Chúa) là người hầu cận bên Mẫu Tam Toà, cai quản sổ sách dân gian.

– Chầu Bà Đệ Ngũ Suối Lân: Đây là các vị nữ anh hùng liệt sĩ được triều đình sắc phong.

– Chầu Lục (Mục Lục Cung Nương): Bà là con gái tù trưởng Nùng Hữu Lũng Lạng Sơn và có mẹ là công chúa Triều Trần.

– Chầu Bảy Tân La (Chầu Bảy Kim Giao): bà là tướng của Hai Bà Trưng, khi giáng thế để giúp dân.

– Chầu Bát (Chầu Tám Thượng Ngàn)

– Chầu Cửu (Chầu Chín Cửu Tinh)

– Chầu Mười Đồng Mỏ (Mỏ Ba Công Chúa)

– Chầu Bé Bắc Lệ

– Chầu Bà Bản Điền (Bản Điền Công Chúa)

Trong khi đó Tứ Phủ Thánh Cậu tương truyền là các phụ tá của các Ông Hoàng. Cậu là khái niệm chỉ những người chết trẻ, từ 1-9 tuổi và hiển linh thành các bé Thánh. Trong các vị Thánh Cậu thì chỉ có 4 người được cử đi chấm linh nhận đồng và loan giá ngự đồng. Các Cậu thường xuất hiện tại các buổi hầu đồng bao gồm: Cậu Cả Thượng Thiên, Cậu Đôi Thượng Ngàn, Cậu Bơ Thoải Cung, và Cậu Bé. Trong đó Cậu Bé và Cậu Bơ là hai thánh thường xuất hiện tại tất cả các buổi hầu đồng. 

Ý nghĩa tượng Cô Cậu trong phong tục thờ hiện nay

Quá trình và lịch sử hình thành nền văn hoá Việt Nam là một hành trình dài có sự góp mặt của nhiều tôn giáo tín ngưỡng khác nhau. Tín ngưỡng Tứ Phủ cũng vậy, là một tín ngưỡng dân gian thuần Việt có lịch sử hình thành hơn nghìn năm tại Việt Nam. Nhìn vào bàn thờ, hệ thống thờ thần linh Tứ Phủ, thể hiện nét đặc sắc, phong phú trong đời sống tâm linh của người Việt.

Hơn nữa, đây còn là nét đẹp văn hoá tinh thần đặc trưng của dân tộc ta. Nhìn nhận dưới cái nhìn tổng thể hệ thống tượng Tứ Phủ nói chung và tượng Cô Cậu nói riêng không chỉ thể hiện nét đẹp văn hoá của dân tộc mà còn là mong ước từ bao đời nay của người nông dân nói riêng và của dân tộc nói chung.

Việc thờ phụng các Cô Cậu là người cai quản những vùng miền khác nhau là mong ước được các vị gia hộ, che chở, giúp người dân vượt qua những khó khăn trong cuộc sống, cầu mong thiên nhiên được mưa thuận gió hoà. Thể hiện mong ước về cuộc sống ấm no, vui vẻ hạnh phúc, được thiên nhiên ưu đãi của cha ông ta từ bao đời nay.

Ngoài ra, không chỉ tượng Cô Cậu – những người gia hộ cứu khổ chúng sinh – mà các vị anh hùng dân tộc, những người có công lao to lớn cũng được thờ phụng với tấm lòng tôn kính. Có thể thấy, sự tôn trọng, truyền thống “uống nước nhớ nguồn” được bao thế hệ đời nay gìn giữ. 

Mọi người tham khảo thêm các tượng nhà mẫu:

• Tượng trần triều đại vượng
• Tượng quan lớn đệ tam
• Động ngũ hổ
• Tượng cô chín
• Tượng ông hoàng bơ